Wat verdient Nederland
aan de wereld?
Nederland verdient een groot deel van zijn inkomen in het buitenland. Je leert het verschil tussen export, import, wederuitvoer en doorvoer, rekenen met de exportquote, transacties boeken op de lopende rekening en uitleggen wat een overschot doet met de economie.
Een open economie
Nederland exporteert veel: een groot deel van wat we produceren, verkopen we aan het buitenland. Dat maakt ons een open economie.
- Export: verkopen aan het buitenland. Het geld komt binnen.
- Import: kopen in het buitenland. Het geld gaat weg.
- Wederuitvoer: een buitenlands product kopen, eventueel bewerken en weer uitvoeren.
- Doorvoer: goederen gaan alleen door Nederland heen en worden niet door ons gekocht.
€ 993,5 mld ÷ € 1.220,1 mld × 100% = 81,4%
Exportwaarde = goederen + diensten. Een hoge quote betekent een open economie.
Je gaat met je familie naar Disneyland Parijs.
Uitwerking
Import van diensten. Het geld gaat naar Frankrijk.
Een Amerikaanse toerist overnacht in een hotel in Amsterdam.
Uitwerking
Export van diensten. Het geld komt Nederland binnen.
Een Engelse supermarkt koopt Goudse kaas.
Uitwerking
Export van goederen.
Een Nederlander koopt een nieuwe auto uit Japan.
Uitwerking
Import van goederen.
De lopende rekening
De lopende rekening is het deel van de betalingsbalans met alle lopende ontvangsten en uitgaven tussen Nederland en het buitenland. Hij bestaat uit drie deelrekeningen.
Export en import van goederen: tomaten, machines, auto’s.
Export en import van diensten: toerisme, transport, onderwijs, verzekeringen.
Primaire inkomens: loon, rente en dividend uit en naar het buitenland.
Inkomensoverdrachten: ontwikkelingshulp, geld naar familie.
- Export en import van goederen en diensten
- Toerisme (dienstenrekening)
- Loon, rente en dividend uit en naar het buitenland
- Ontwikkelingshulp, geld naar familie
- Aandelen of obligaties kopen in het buitenland
- Een buitenlands bedrijf overnemen
- Een fabriek bouwen in het buitenland
Dit is vermogensverkeer. De rente of het dividend dat je daarna ontvangt, staat wél op de inkomensrekening.
Op welke deelrekening wordt elke transactie geboekt, en is het voor Nederland een ontvangst of een uitgave? 3p
Uitwerking
| Deelrekening | Ontvangst / uitgave | |
|---|---|---|
| a · Een Duitse supermarkt koopt Nederlandse tomaten | goederenrekening | ontvangst |
| b · Een Nederlands gezin gaat op skivakantie in Oostenrijk | dienstenrekening | uitgave |
| c · Een Chinese student betaalt collegegeld aan de Universiteit Utrecht | dienstenrekening | ontvangst |
| d · Een Poolse werknemer maakt geld over naar zijn familie in Polen | inkomensrekening (overdracht) | uitgave |
| e · ASML keert dividend uit aan een Amerikaanse aandeelhouder | inkomensrekening (primair) | uitgave |
| f · Een Amerikaanse belegger koopt aandelen ASML | niet op de lopende rekening | vermogensverkeer |
Saldo en conjunctuur
| Ontvangsten | Uitgaven | |
|---|---|---|
| Goederen | 157,531 | 133,226 |
| Diensten | 67,907 | 60,105 |
| Primaire inkomens | 71,259 | 71,194 |
| Inkomensoverdrachten | 3,447 | 7,360 |
| Totaal | 300,144 | 271,885 |
Saldo = 300,144 − 271,885 = + € 28,3 miljard. Een overschot: er komt meer geld binnen dan er naar het buitenland gaat.
| Ontvangsten | Uitgaven | |
|---|---|---|
| Goederen | 160 | 140 |
| Diensten | 65 | 60 |
| Primaire inkomens | 70 | 72 |
| Inkomensoverdrachten | 3 | 7 |
Bereken het saldo van de lopende rekening. 2p
Uitwerking
uitgaven = 140 + 60 + 72 + 7 = 279
saldo = 298 − 279 = 19
Leg uit wat een overschot op de lopende rekening betekent. 1p
Uitwerking
Er is meer geld uit het buitenland ontvangen dan er aan het buitenland is betaald.
Het bbp is € 300 miljard. Bereken de exportquote. 2p
Uitwerking
Leg uit hoe een groter overschot in een laagconjunctuur kan zorgen voor meer werkgelegenheid. 2p
Uitwerking
In één oogopslag
| 01 | Exportquote | export ÷ bbp × 100% |
| 02 | Lopende rekening: goederen, diensten en inkomens | primair + overdrachten |
| 03 | Aandelen, obligaties en overnames | vermogensverkeer |
| 04 | Saldo | ontvangsten − uitgaven |
| 05 | Overschot in laagconjunctuur: werkgelegenheid ↑ | in hoogconjunctuur: inflatie |
Snap je het? Doe het nu zelf, met de coach erbij.
Je hebt de uitleg gelezen. In de leerroute van de bundel neemt de coach je stap voor stap mee, met bewegende grafieken en een vraag bij elke stap. Daarna oefen je met examenopgaven en een antwoordmodel.
De leerroutes zitten in de bundel, je opent ze met je inlogcode. Nog geen bundel? Bekijk de bundel · Probeer gratis een leerroute