Samenwerken met regels:
de EU en de euro.
Europese landen werken steeds nauwer samen. Je leert de vormen van economische integratie, rekenen met de EMU-normen en uitleggen wat het betekent dat eurolanden geen eigen munt meer hebben.
Vormen van economische integratie
Elke stap voegt iets toe aan de vorige.
onderling geen invoerrechten; elk land bepaalt zelf zijn invoerrechten tegenover niet-leden
+ dezelfde invoerrechten tegenover niet-leden
+ vrij verkeer van arbeid en kapitaal
+ afstemming van economisch beleid
+ één munt en één centrale bank (de euro en de ECB)
Leg uit wat het verschil is tussen een vrijhandelsgebied en een douane-unie. 2p
Uitwerking
Vrijhandelsgebied: onderling geen invoerrechten, maar elk land bepaalt zelf zijn invoerrechten tegenover niet-leden (1).
Douane-unie: daarnaast dezelfde invoerrechten tegenover niet-leden (1).
De EMU-normen: 3% en 60%
maximaal overheidstekort van het bbp
maximale staatsschuld van het bbp
Leg uit dat regeringen door de afgesproken grens voor het overheidstekort, tijdens een recessie, beleid moeten voeren dat de recessie juist groter maakt. (2p) Examen 2025-II
Uitwerking
Zuidland (fictief) is lid van de eurozone. Gegevens over 2025 in miljarden euro’s:
| Bedrag | |
|---|---|
| Bbp | 800 |
| Overheidsuitgaven | 350 |
| Overheidsinkomsten | 320 |
| Staatsschuld | 560 |
Toon met een berekening aan of Zuidland voldoet aan de norm voor het overheidstekort. 2p
Uitwerking
30 ÷ 800 × 100% = 3,75%
Voldoet Zuidland aan de norm voor de staatsschuld? Laat je berekening zien. 1p
Uitwerking
Zuidland belandt in een recessie. Leg uit dat de 3%-norm de regering kan dwingen tot beleid dat de recessie juist verergert. 2p
Uitwerking
Geen eigen munt meer
De ECB bepaalt de rente voor alle eurolanden samen. Een land in een recessie kan dus niet zelf de rente verlagen om de bestedingen te stimuleren. Een land met een slechte concurrentiepositie moet het dus doen met loonmatiging of een hogere arbeidsproductiviteit.
Vroeger, met een eigen munt en een eigen centrale bank, kon Zuidland in een recessie zelf de rente verlagen. Leg uit waarom dat nu niet meer kan. 2p
Uitwerking
Zuidland heeft de euro: de ECB bepaalt de rente voor de hele eurozone (1). De ECB kijkt naar de inflatie in alle eurolanden samen, niet naar de recessie in één land, dus Zuidland kan de bestedingen niet stimuleren met een lagere rente (1).
In één oogopslag
| 01 | Vrijhandelsgebied → douane-unie → gemeenschappelijke markt → economische unie → monetaire unie | elke stap voegt iets toe |
| 02 | Overheidstekort maximaal 3% van het bbp | (uitgaven − inkomsten) ÷ bbp |
| 03 | Staatsschuld maximaal 60% van het bbp | schuld ÷ bbp |
| 04 | 3%-norm in een recessie kan procyclisch werken | bezuinigen → bestedingen ↓ |
| 05 | Geen eigen munt: geen eigen rentebeleid | loonmatiging · apt ↑ |
Snap je het? Doe het nu zelf, met de coach erbij.
Je hebt de uitleg gelezen. In de leerroute van de bundel neemt de coach je stap voor stap mee, met bewegende grafieken en een vraag bij elke stap. Daarna oefen je met examenopgaven en een antwoordmodel.
Ook handig: Monetair beleid, stap 6: Eén rente voor alle eurolanden →
De leerroutes zitten in de bundel, je opent ze met je inlogcode. Nog geen bundel? Bekijk de bundel · Probeer gratis een leerroute