Wie werkt er eigenlijk?
Het arbeidsmarktschema.
Je leert iedereen indelen in het arbeidsmarktschema en rekenen met het werkloosheidspercentage, de participatiegraad, de i/a-ratio en de arbeidsvraag. Daarna leg je uit wat werkloosheid doet met de economie.
Het arbeidsmarktschema
= werkzame + werkloze beroepsbevolking
Iedereen die werkt of werk zoekt. Werklozen horen dus bij het aanbod.
Bezette banen plus banen die nog openstaan.
Vraag > aanbod: de arbeidsmarkt is krap.
Aanbod > vraag: er is werkloosheid, de arbeidsmarkt is ruim.
| Wie? | |
|---|---|
| Werkzaam | Sanne (16), werkt 6 uur per week: elk uur betaald werk telt mee · Fatima (41), zzp’er |
| Werkloos | Ahmed (34), WW, solliciteert · Joost (45), bijstand, solliciteert actief |
| Niet-beroeps-bevolking | Ria (58), arbeidsongeschikt · Lotte (23), voltijdstudent · Bram (30), huisman, zoekt geen werk |
| Buiten 15–74 | Kees (78), met pensioen |
Rekenen met het schema
| Aantal | |
|---|---|
| Bevolking 15–74 | 13.600.000 |
| Beroepsbevolking | 10.200.000 |
| Werkzaam | 9.820.000 |
| Werkloos | 380.000 |
| Inactieven | 3.900.000 |
| Vacatures | 400.000 |
Bereken de netto participatiegraad, het werkloosheidspercentage en de i/a-ratio. Is de arbeidsmarkt krap of ruim?
Uitwerking
werkloosheid = 380.000 / 10.200.000 × 100% = 3,7%
i/a-ratio = 3.900.000 / 9.820.000 = 0,40 (40 inactieven per 100 werkenden)
arbeidsvraag = 9.820.000 + 400.000 = 10.220.000 > 10.200.000
| Aantal | |
|---|---|
| Bevolking 15–74 | 12.500.000 |
| Beroepsbevolking | 9.500.000 |
| Werkzaam | 8.930.000 |
| · waarvan voltijd | 5.180.000 |
| Werkloos | 570.000 |
| Inactieven | 3.126.000 |
| Vacatures | 350.000 |
Noem drie groepen in de niet-beroepsbevolking.
Uitwerking
Scholieren en studenten, huisvrouwen en -mannen, arbeidsongeschikten, gepensioneerden onder de 75 en mensen die geen werk zoeken.
Bereken de netto participatiegraad en het werkloosheidspercentage.
Uitwerking
570.000 / 9.500.000 × 100% = 6,0%
Welk percentage van de werkzame beroepsbevolking werkt voltijd? En wat is de i/a-ratio?
Uitwerking
3.126.000 / 8.930.000 = 0,35 (35 inactieven per 100 werkenden)
Bereken de arbeidsvraag. Is de markt krap of ruim?
Uitwerking
Steeds meer zzp’ers Examen 2021-II
In 2008 waren er 810.000 zzp’ers: 9% van de werkzame beroepsbevolking. Indexcijfers 2017 (2008 = 100): zzp’ers 130,2 · werkzame beroepsbevolking 102,1. Leg uit dat het aandeel zzp’ers in 2017 groter is dan in 2008 (2p), en bereken het aandeel.
Uitwerking
Het aantal zzp’ers steeg met 30,2%, de hele werkzame beroepsbevolking maar met 2,1%. Het deel groeit sneller dan het geheel, dus het aandeel stijgt.
(810.000 × 1,302) / (9.000.000 × 1,021) × 100% = 11,5%
Waarom kiezen werknemers in een laagconjunctuur vaker voor zelfstandig ondernemerschap? (1p)
Uitwerking
In een laagconjunctuur loopt de werkloosheid op. Als zelfstandige heeft een ontslagen werknemer alsnog kans op werk, of kan hij meer verdienen dan met een uitkering.
Gevolgen van werkloosheid
Werkloosheid kan zichzelf versterken. Op het examen schrijf je dat op als een keten van oorzaak en gevolg.
Leg uit dat werkloosheidsuitkeringen een dempende invloed kunnen hebben op een neergaande conjunctuur. Examen 2019-I
Uitwerking
Noem twee nadelen van werkloosheid voor de overheid.
Uitwerking
- De uitgaven aan uitkeringen stijgen.
- De inkomsten uit belasting en premies dalen.
In één oogopslag
| 01 | Arbeidsaanbod = beroepsbevolking | werkzaam + werkloos |
| 02 | Arbeidsvraag | werkgelegenheid + vacatures |
| 03 | Werkloosheidspercentage | werkloos / beroepsbevolking |
| 04 | Vraag > aanbod: krap · aanbod > vraag: ruim | werklozen = aanbod |
| 05 | Leg uit = keten van oorzaak naar gevolg | waardoor · hierdoor · dus |
Snap je het? Doe het nu zelf, met de coach erbij.
Je hebt de uitleg gelezen. In de leerroute van de bundel neemt de coach je stap voor stap mee, met bewegende grafieken en een vraag bij elke stap. Daarna oefen je met examenopgaven en een antwoordmodel.
De leerroutes zitten in de bundel, je opent ze met je inlogcode. Nog geen bundel? Bekijk de bundel · Probeer gratis een leerroute