Hoe komt
je premie tot stand?
Je leert waarom de premie altijd hoger is dan de verwachte schade, hoe premiedifferentiatie werkt, wat het verschil is tussen de basis- en de aanvullende zorgverzekering, en rekenen met eigen risico en bonus-malus.
Premie en premiedifferentiatie
De premie is altijd hoger dan de verwachte schade. Alleen risicoaverse klanten verzekeren zich. Hoe meer averechtse selectie en moral hazard, hoe hoger de opslag, en hoe duurder voor de voorzichtige klant.
leeftijd (jonge bestuurders), woonplaats (inbraakkans), beroep, rookgedrag
schadeverleden (bonus-malus), rijgedrag via een app, AI schat ieder risico
goede risico’s betalen minder en blijven: minder AS · voorzichtig gedrag beloond: minder MH
Verzekeraars gebruiken artificiële intelligentie om het risico van elke klant beter in te schatten. Leg uit dat dit kan leiden tot een afname van averechtse selectie. (2p) Examen 2025-I
Uitwerking
Premies op basis van het individuele risicoprofiel: lagere premies voor goede risico’s (1). Daardoor worden goede risico’s niet weggejaagd en blijven ze verzekerd (1).
De zorgverzekering
- verplicht voor iedereen
- acceptatieplicht en gelijke premie per polis
- verplicht eigen risico (€ 385)
- → verplichte solidariteit gezond ↔ ziek
- vrijwillig (tandarts, fysio)
- verzekeraar mag weigeren of meer vragen
- → averechtse selectie mogelijk
- → premiedifferentiatie, gezondheidsverklaring
zorgkosten € 900 − eigen risico € 385 = € 515 vergoed
Vrijwillig € 300 extra eigen risico tegen € 12 per maand korting: € 144 per jaar voordeel, maximaal € 300 extra kwijt. Voor gezonde mensen met een buffer, niet voor chronisch zieken.
Zonder compensatie zouden verzekeraars alleen gezonde klanten (studenten) willen. Met het fonds levert een campagne voor gezonde klanten minder op.
Bonus-malus
| 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Premie in % van basis | 40 | 45 | 50 | 55 | 60 | 65 |
| Bij basis € 600 | € 240 | € 270 | € 300 | € 330 | € 360 | € 390 |
schade claimen kost je jarenlang extra premie → voorzichtiger rijden: minder moral hazard
als je toch al onderaan de ladder staat · als de schade veel groter is dan de premiestijging
Bij de “Pay How You Drive”-verzekering krijgt een groene rijder 35% korting op de basispremie en een oranje rijder 10%. Mevrouw Bakker ging van rood naar groen en betaalt nu € 30,66 minder dan als oranje rijder. Bereken haar basispremie. (2p) Examen 2019-I
Uitwerking
basispremie = 30,66 ÷ 0,25 = € 122,64 (1)
Zelf oefenen
Leg uit dat er bij de basisverzekering sprake is van verplichte solidariteit. 2p
Uitwerking
Door de verzekeringsplicht betalen ook gezonde mensen premie; door de acceptatieplicht en gelijke premie kunnen mensen met een hoog risico zich voor dezelfde premie verzekeren (1). Gezonde mensen betalen zo mee aan de kosten van zieke mensen, en dat is wettelijk verplicht (1).
Leg uit dat het eigen risico moral hazard tegengaat. 1p
Uitwerking
Omdat verzekerden een deel van de kosten zelf betalen, gaan ze zuiniger om met zorg / minder snel naar de dokter voor kleine klachten.
Iemand heeft € 1.200 zorgkosten. Hoeveel vergoedt de verzekeraar bij een eigen risico van € 385? 1p
Uitwerking
Karin kiest € 500 vrijwillig eigen risico en krijgt € 20 per maand korting. Is dit voor haar aantrekkelijk, en voor wie wel? 3p
Uitwerking
Karin moet maximaal € 500 extra zelf betalen; dat is meer dan de besparing van € 240 (1). Aantrekkelijk voor mensen die weinig zorgkosten verwachten en die € 500 achter de hand hebben (1).
Leg uit waarom er een vereveningsfonds nodig is. 2p
Uitwerking
Door de acceptatieplicht en de gelijke premie maken verzekeraars met veel oudere en zieke klanten hogere kosten, zonder een hogere premie te mogen vragen (1). Zonder compensatie zouden verzekeraars alleen gezonde klanten willen, of zouden verzekeraars met veel zieke klanten failliet gaan (1).
Leg uit hoe premiedifferentiatie bij de aanvullende verzekering averechtse selectie tegengaat. 2p
Uitwerking
Mensen met een laag risico betalen een lagere premie, die beter past bij hun verwachte kosten (1). Daardoor blijven de goede risico’s verzekerd (1).
Een autobezitter betaalt 25% van de basispremie van € 900. Na een geclaimde schade gaat hij naar trede 10: 50%. Bereken de premiestijging. 2p
Uitwerking
stijging: 450 − 225 = 225 (1)
Leg uit dat een bonus-malusregeling moral hazard tegengaat. 2p
Uitwerking
Na een geclaimde schade gaat de premie flink omhoog en blijft enkele jaren hoger (1). Verzekerden rijden daardoor voorzichtiger, omdat schade hen zelf ook geld kost (1).
Leg uit waarom hij een schade van € 300 beter zelf kan betalen. 1p
Uitwerking
Bij claimen stijgt de premie volgend jaar al met € 225 en ook de jaren daarna is de premie hoger: samen meer dan de € 300 schade.
Leg uit waarom jonge bestuurders een hogere premie betalen. 2p
Uitwerking
Jonge bestuurders hebben gemiddeld vaker een ongeluk, dus de verwachte schade is hoger (1). Met een premie die bij het risico past, hoeven ervaren bestuurders niet mee te betalen en blijven goede risico’s klant (1).
Een verzekeraar biedt korting als je een kastje in je auto laat zetten dat je rijgedrag meet. Leg uit hoe dit de asymmetrische informatie verkleint. 2p
Uitwerking
De verzekeraar weet normaal niet hoe voorzichtig een klant rijdt; de klant weet dat wel (1). Het kastje geeft de verzekeraar die informatie, zodat de premie past bij het echte rijgedrag (1).
In één oogopslag
| 01 | Premie > verwachte schade | opslag voor kosten, AS en MH |
| 02 | Premiedifferentiatie | tegen AS én MH |
| 03 | Basiszorg: plicht, acceptatieplicht, gelijke premie | verplichte solidariteit |
| 04 | Vergoeding | kosten − eigen risico |
| 05 | Bonus-malus | claimen kost jarenlang extra premie |
Snap je het? Doe het nu zelf, met de coach erbij.
Je hebt de uitleg gelezen. In de leerroute van de bundel neemt de coach je stap voor stap mee, met bewegende grafieken en een vraag bij elke stap. Daarna oefen je met examenopgaven en een antwoordmodel.
Ook handig: Solidariteit en oplossingen, stap 5: Premiedifferentiatie →
De leerroutes zitten in de bundel, je opent ze met je inlogcode. Nog geen bundel? Bekijk de bundel · Probeer gratis een leerroute