Probeer het gratis: samenwerken en onderhandelen.
Eén leerroute en één examenopgave uit de bundel, zonder inlogcode. Zo ziet elk domein in de bundel eruit.
Probeer de bundel: één leerroute en één examenopgave
Zo werkt elk domein in de bundel. Begin met de leerroute: de docent legt het stap voor stap uit, met grafieken die meebewegen. Maak daarna de examenopgave en kijk je antwoord na met het antwoordmodel.
AirNord en SkyWest zijn de enige twee luchtvaartmaatschappijen op de route Amsterdam–Oslo. Voor het komende seizoen kiezen ze tegelijk of ze veel of weinig vluchten aanbieden (hoge of lage capaciteit). Beide kennen alle opbrengsten. Matrix 1 geeft de winst in miljoenen euro’s (eerst AirNord, dan SkyWest).
SkyWest moet voor extra vluchten dure slots huren. Daardoor verandert alleen haar winst bij ‘beide hoog’: die wordt 35 (matrix 2).
Capaciteit op de route
Bepaal met getallen uit matrix 1 de dominante strategie van AirNord en het Nash-evenwicht.
- 1pAls SkyWest laag kiest, levert hoog AirNord 75 > 60; als SkyWest hoog kiest, levert hoog 45 > 40 → hoog is dominant (voor SkyWest geldt hetzelfde).
- 1pNash-evenwicht: beide hoog (45 ; 45).
- De beste reactie van de rijspeler staat blauw omcirkeld, die van de kolomspeler rood. Een speler heeft een dominante strategie als zijn cirkels steeds in dezelfde rij (of kolom) staan.
- Nash-evenwicht = cel met een blauwe én een rode cirkel: niemand wil daar nog eenzijdig afwijken.
Leg uit waarom de uitkomst ‘beide laag’ geen Nash-evenwicht is.
- 1pAls de ander laag kiest, kan elke maatschappij haar winst verhogen door over te stappen op hoog (75 > 60): er is een prikkel om eenzijdig af te wijken.
- Toets voor een Nash-evenwicht: kan één speler in z’n eentje beter worden door te wisselen? Zo ja, dan is het geen evenwicht.
Leg uit dat er sprake is van een gevangenendilemma.
- 1pBeide volgen hun dominante strategie en komen uit op het Nash-evenwicht 45 ; 45.
- 1pBij beide laag zouden ze allebei meer verdienen (60 ; 60): het Nash-evenwicht is suboptimaal.
- De beste reactie van de rijspeler staat blauw omcirkeld, die van de kolomspeler rood. Een speler heeft een dominante strategie als zijn cirkels steeds in dezelfde rij (of kolom) staan.
Laat met getallen uit matrix 2 zien dat SkyWest geen dominante strategie meer heeft.
- 1pAls AirNord laag kiest, kiest SkyWest hoog (75 > 60).
- 1pAls AirNord hoog kiest, kiest SkyWest laag (40 > 35): de beste keuze hangt af van AirNord.
- De rode cirkels staan nu in verschillende kolommen.
Bepaal het Nash-evenwicht in matrix 2. Licht je antwoord toe.
- 1pAirNord heeft nog steeds een dominante strategie: hoog (75 > 60 en 45 > 40).
- 1pSkyWest weet dit en kiest laag (40 > 35): Nash-evenwicht AirNord hoog, SkyWest laag (75 ; 40).
- Begin bij de speler mét een dominante strategie; de ander reageert daarop.
Stel dat AirNord niet weet dat de kosten van SkyWest zijn gestegen. Leg uit waarom de spelers voor het voorspellen van de uitkomst voldoende en gelijke informatie nodig hebben.
- 1pOm de keuze van de ander te voorspellen, moet een speler de opbrengsten van de ander kennen.
- 1pZonder die informatie kan een speler een verkeerde verwachting hebben over de reactie van de ander, waardoor de werkelijke uitkomst kan afwijken van het Nash-evenwicht.
- Speltheorie veronderstelt volledige informatie: iedereen kent de hele matrix.