Wie weet meer:
jij of de verzekeraar?
De verzekerde weet meer over zijn eigen risico en gedrag dan de verzekeraar. Je leert hoe dat leidt tot averechtse selectie en moral hazard, aan de hand van een etentje waar de rekening wordt gedeeld, en welke oplossingen er zijn.
Asymmetrische informatie
De ene partij weet meer dan de andere.
“Ik rook, ik rijd hard, ik ga volgend jaar mijn tanden laten bleken.”
Die ziet alleen een formulier. Wie zegt dat de klant eerlijk is? En wat doet hij ná het afsluiten?
vooral mensen met een hoog risico sluiten de verzekering af
verzekerden worden minder voorzichtig, want de schade wordt toch vergoed
Het etentje
Acht vrienden gaan uit eten. Vier eten en drinken flink (€ 100 p.p.), vier houden het rustig (€ 20 p.p.). Rekening: € 480. Iedereen betaalt € 60.
eet en drinkt voor € 20, betaalt € 60 → € 40 te veel
verbruikt € 100, betaalt € 60 → € 40 “vergoed” door de anderen
| Bij een verzekering | |
|---|---|
| Gelijk deel (€ 60) | premie: voor iedereen hetzelfde |
| De vier flinke drinkers | hoge risico’s (“slechte risico’s”) |
| Sem als BOB | lage risico’s (“goede risico’s”) |
| Sem betaalt mee | solidariteit: laag risico betaalt mee voor hoog risico |
| Alleen de drinkers weten hoeveel ze drinken | asymmetrische informatie |
Lage risico’s vinden de premie te hoog en zeggen op. Alleen hoge risico’s blijven → premie omhoog → nog meer afhakers. In het uiterste geval verdwijnt de verzekering.
Wie verzekerd is tegen diefstal, laat zijn fiets eerder onafgesloten staan. De verzekeraar kan het gedrag niet controleren: de schade en de premie stijgen.
Oplossingen aan tafel en bij de verzekeraar
| Aan tafel | Werkt tegen | Voorbeeld | |
|---|---|---|---|
| Verplicht stellen | teamuitje: iedereen gaat, één rekening | averechtse selectie | basiszorg, WA auto |
| Premiedifferentiatie | drinkers € 90, waterdrinkers € 30 | AS én MH | jonge bestuurders betalen meer |
| Eigen risico | eerste € 20 drank zelf betalen | moral hazard | eigen risico zorg € 385 |
| Bonus-malus | vorige keer veel gedronken? Nu meer | moral hazard | no-claimkorting auto |
| Uitsluiting | shotjes niet in de gedeelde pot | moral hazard | fiets niet op slot = geen vergoeding |
Examenvragen
Vul in: “Verzekeraars kennen de persoonlijke risico’s van hun klanten minder goed dan de klanten zelf: …(1)…. Gevolg 1: alleen wie veel schade verwacht, verzekert zich: …(2)…. Gevolg 2: verzekerden gaan roekelozer met hun bezittingen om: …(3)…. Daardoor is het …(4)… schadebedrag hoger dan het …(5)… schadebedrag waarop de premie is gebaseerd.” (2p) Examen 2022-II
Uitwerking
(1) asymmetrische informatie · (2) averechtse selectie · (3) moral hazard (1) · (4) werkelijke · (5) verwachte (1)
Leg uit dat een vrijwillige zorgverzekering tot averechtse selectie zou leiden. 2p
Uitwerking
Vooral mensen met een hoog risico zouden zich verzekeren; gezonde mensen vinden de premie te hoog en haken af (1). De gemiddelde kosten per verzekerde stijgen, dus moet de premie omhoog, waardoor nog meer goede risico’s afhaken (1).
Toeristen op Bonaire laten huurfietsen overal achter, behalve in de fietsenrekken. Dat ergert de bevolking en de fietsen raken beschadigd. De verhuurder voert een eigen risico in. Leg uit dat een eigen risico beide problemen kan oplossen. (2p) Examen 2025-I
Uitwerking
Toeristen moeten de schade deels zelf betalen, dus gaan ze voorzichtiger met de fiets om (minder moral hazard) (1). Ze zetten de fietsen daarom in de fietsenrekken: geen overlast meer voor de bevolking (1).
In één oogopslag
| 01 | Asymmetrische informatie | de verzekerde weet meer dan de verzekeraar |
| 02 | Averechtse selectie | vóóraf: vooral slechte risico’s verzekeren zich |
| 03 | Moral hazard | achteraf: minder voorzichtig |
| 04 | Tegen AS | verplicht stellen, premiedifferentiatie |
| 05 | Tegen MH | eigen risico, bonus-malus, uitsluitingen |
Snap je het? Doe het nu zelf, met de coach erbij.
Je hebt de uitleg gelezen. In de leerroute van de bundel neemt de coach je stap voor stap mee, met bewegende grafieken en een vraag bij elke stap. Daarna oefen je met examenopgaven en een antwoordmodel.
De leerroutes zitten in de bundel, je opent ze met je inlogcode. Nog geen bundel? Bekijk de bundel · Probeer gratis een leerroute