Hoe stuurt de ECB de inflatie?
Rente omhoog of omlaag.
De Europese Centrale Bank (ECB) wil de prijzen in de eurozone stabiel houden. Ze kan de prijzen niet direct vastzetten, maar stuurt indirect via de rente. Je leert uitleggen of de ECB de rente moet verhogen of verlagen, en via welke route dat werkt.
Het doel: prijsstabiliteit
inflatie per jaar. In je boek staat dat soms als ‘niet hoger dan 2%’.
| ECB | |
|---|---|
| Inflatie ruim boven 2% | verhoogt de rente |
| Inflatie onder 2% of deflatie | verlaagt de rente |
Rente omhoog: twee routes
Bij overbesteding, hoogconjunctuur en hoge inflatie verhoogt de ECB de rente.
Rente omlaag en lage rente
Bij onderbesteding, laagconjunctuur of dreigende deflatie verlaagt de ECB de rente. Alle pijlen draaien dan om: bestedingen, productie en werkgelegenheid nemen toe.
- Goedkoop lenen: consumptie en investeringen ↑
- De overheid betaalt minder rente
- Productie en werkgelegenheid ↑
- Risico op te veel schulden
- Huizenprijzen en aandelenkoersen stijgen
- Pensioenspaarders en banken krijgen minder rendement
Tijdens een laagconjunctuur is de inflatie lager dan de doelstelling van de centrale bank. Leg uit of de centrale bank de rente zal verhogen of verlagen om de inflatie te laten stijgen. (2p) Examen havo 2025-I
Vergelijkbaar: 2025-II (Fed), 2023-I (ECB), 2018-II (Bank of England), 2010-I.
Uitwerking
De centrale bank zal de rente verlagen, waardoor lenen aantrekkelijker en sparen minder aantrekkelijk wordt (1). Hierdoor stijgen de consumptie / investeringen / bestedingen, waardoor de (bestedings)inflatie stijgt (1).
Opgave: de ECB aan de knoppen
In 2022 liep de inflatie in de eurozone op tot boven de 10%. Vanaf juli 2022 verhoogde de ECB de rente in korte tijd meerdere keren. Daarna daalde de inflatie weer. Vanaf juni 2024 verlaagde de ECB de rente stap voor stap, omdat de inflatie in de buurt van de doelstelling kwam en de economie nauwelijks groeide.
Wat is het belangrijkste doel van het monetaire beleid van de ECB? (1p)
Uitwerking
Prijsstabiliteit: een inflatie van 2% per jaar.
Leg uit waarom de ECB in 2022 de rente verhoogde. Gebruik het doel van de ECB. (2p)
Uitwerking
De inflatie lag met meer dan 10% ver boven de 2% (1). Een hogere rente remt de bestedingen af, zodat de inflatie terugzakt richting 2% (1).
Leg uit hoe een renteverhoging via de consumptie de bestedingsinflatie afremt. (2p)
Uitwerking
Sparen wordt aantrekkelijker en lenen duurder, dus consumenten besteden minder (1). Er is minder overbesteding, dus de bestedingsinflatie neemt af (1).
Leg uit hoe een renteverhoging via de investeringen de bestedingsinflatie afremt. (2p)
Uitwerking
Lenen wordt duurder en de rentekosten stijgen, dus bedrijven investeren minder (1). De bestedingen dalen, dus de bestedingsinflatie neemt af (1).
Een renteverhoging kan de kosteninflatie op korte termijn ook juist stimuleren. Leg uit hoe. (2p)
Uitwerking
Bedrijven met leningen betalen meer rente, dus hun kosten per product stijgen (1). Die hogere kosten berekenen ze door in hun prijzen (1).
Maak er een economisch juiste redenering van. (2p)
In juni 2024 verlaagde de ECB de rente. Daardoor wordt sparen …(1)… en lenen …(2)…. De consumptie en de investeringen …(3)…. Daardoor …(4)… de bestedingen en neemt de werkgelegenheid …(5)….
Uitwerking
(1) minder aantrekkelijk · (2) goedkoper · (3) stijgen · (4) stijgen · (5) toe
Ook als er deflatie dreigt, verlaagt de ECB de rente. Leg uit dat verwachte deflatie een negatieve invloed heeft op de economische groei. (2p)
Uitwerking
Consumenten stellen aankopen uit omdat ze lagere prijzen verwachten (1). De bestedingen en de productie dalen: een negatieve spiraal (1).
In één oogopslag
| 01 | Doel ECB: prijsstabiliteit | 2% inflatie per jaar |
| 02 | De ECB stuurt indirect, via de rente | niet direct de prijzen |
| 03 | Hoge inflatie / overbesteding | rente ↑ |
| 04 | Laagconjunctuur / deflatie | rente ↓: pijlen omdraaien |
| 05 | Noem altijd de route | consumptie · investeringen |
Snap je het? Doe het nu zelf, met de coach erbij.
Je hebt de uitleg gelezen. In de leerroute van de bundel neemt de coach je stap voor stap mee, met bewegende grafieken en een vraag bij elke stap. Daarna oefen je met examenopgaven en een antwoordmodel.
De leerroutes zitten in de bundel, je opent ze met je inlogcode. Nog geen bundel? Bekijk de bundel · Probeer gratis een leerroute